Mashtrimi me Qumësht: Si dështoi shteti përballë Vita edhe Drena dhe vaji të palmës
Shkruar nga Arton Berisha më 4 Gusht, 2026
Shteti i Kosovës ka dështuar për vite me radhë të mbrojë tryezat e qytetarëve dhe blegtorët vendorë nga abuzimi industrial ushqimor. Rezultatet e fundit të Agjencisë së Ushqimit dhe Veterinarisë (AUV) konfirmuan zyrtarisht një skandal të paralajmëruar: përdorimin masiv të padeklaruar të vajit të palmës dhe qumështit pluhur në produktet që shiten si qumësht i pastër lope. Në qendër të gjetjeve janë operatorët e mëdhenj si Abrazen SHPK (qumështorja “Vita”) dhe Drena SHPK, të cilët kanë udhëhequr valën e mashtrimit me etiketat e falsifikuara.
Nga 495 mostra të analizuara nga laboratorët e AUV-së, u zbuluan 93 mospërputhje, ku 46 produkte rezultuan me vaj palme të fshehur. Te Abrazen (“Vita”), vaji i palmës u detektua direkt në qumështin e rregullt UHT dhe në produktin Holla Cream, pa u deklaruar asnjëherë në përmbajtje.
Ky zëvendësim i yndyrës shtazore me yndyrë të lirë bimore u bë për një qëllim të thjeshtë: përfitim maksimal financiar në dëm të shëndetit publik. Ky proces u ndihmua nga përdorimi i qumështit pluhur, duke shmangur grumbullimin e qumështit të freskët nga fermerët kosovarë.
Mbi të gjitha, kjo krizë e sigurisë ushqimore vulos dështimin shokues dhe kapitullimin e plotë të Prokurorisë së Shtetit. Për vite me radhë, organi i akuzës ka qëndruar në mënyrë të pafalshme pasiv, duke mbyllur sytë përballë denoncimeve publike dhe alarmeve të vazhdueshme të blegtorëve. Ky nuk është thjesht një “gabim administrativ” etiketash, por një krim i pastër ekonomik dhe mashtrim tregtar i përmasave miliona eurosh, ku qytetarët janë helmuar e vjedhur me vetëdije. Duke mos nisur asnjë hetim penal ex-officio për falsifikim të produkteve ushqimore, prokuroria u ka garantuar amnisti dhe paprekshmëri absolute oligopolit të qumështit. Heshtja e tyre e stërgjatur ngre dyshime të rënda për bashkëfajësi ose dorëzim të qëllimshëm përballë interesave të korporatave të mëdha, duke e lënë konsumatorin kosovar krejtësisht të pambrojtur nga krimi industrial.
Dështimi i institucioneve nuk është i sotëm; ai e ka zanafillën të paktën që nga viti 2021.
-
- Injorimi i alarmeve: Shoqatat e blegtorëve kishin vite që denonconin rritjen alarmante të importit të vajit të palmës dhe qumështit pluhur nga këta operatorë.
- Mungesa e kontrolleve periodike: Qeveria lejoi që AUV të vepronte vetëm pas presioneve të mëdha publike.
- Lejimi i importit pa kritere: Për rreth pesë vite, këto kompani importuan me tonë të tërë lëndë të parë zëvendësuese, duke e kaluar doganën pa asnjë verifikim se ku po përfundonte ky vaj.
- Shkatërrimi i blegtorisë: Duke mos kontrolluar produktin final, shteti lejoi që qumështi artificial i importit të falimentonte dhjetëra ferma vendore, të cilat nuk konkurronin dot me çmimet e ulëta të vajit të palmës.
Sot, vendimi i AUV-së për të kërkuar “ndarjen fizike” të produkteve nëpër rafte dhe gjobat administrative duken si një masë tepër e vonuar. Fshehja e këtij përbërësi për gjysmë dekade nën hundën e inspektorëve shtetërorë dëshmon se siguria ushqimore në Kosovë ka qenë e dorëzuar përballë interesave të oligopolit të qumështit.
