{"id":5878,"date":"2023-08-17T17:50:58","date_gmt":"2023-08-17T15:50:58","guid":{"rendered":"https:\/\/capital921.com\/?p=5878"},"modified":"2023-08-17T17:50:58","modified_gmt":"2023-08-17T15:50:58","slug":"akademiku-hivzi-islami-alarmon-kosova-po-perjeton-gjendje-dramatike-ne-demografi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/capital921.com\/?p=5878","title":{"rendered":"Akademiku Hivzi Islami, alarmon: Kosova po p\u00ebrjeton gjendje dramatike n\u00eb demografi"},"content":{"rendered":"<p><strong>Akademiku Hivzi Islami ka mbajtur sot ligj\u00ebrat\u00ebn \u201cVendbanimet e Kosov\u00ebs\u201d, \u00a0t\u00eb cil\u00ebn e prezantoi n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Seminarit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr Gjuh\u00ebn, Let\u00ebrsin\u00eb dhe Kultur\u00ebn Shqiptare q\u00eb po mbahet n\u00eb Prishtin\u00eb.<\/strong><\/p>\n<p>Pas nj\u00eb historiku t\u00eb shkurt\u00ebr t\u00eb zhvillimit t\u00eb demografike mij\u00ebravje\u00e7are n\u00eb aspektin global, akademiku Islami ka prezantuar nj\u00eb v\u00ebshtrim historik, politik e social t\u00eb vendbanimeve dhe zhvillimeve demografike t\u00eb Kosov\u00ebs pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore e deri m\u00eb sot.<\/p>\n<p>Sipas akademikut Islami, n\u00eb Kosov\u00eb ka 1,468 vendbanime, 13 prej tyre jan\u00eb qendra urbane q\u00eb kan\u00eb mbi 10 mij\u00eb banor\u00eb dhe 24 seli t\u00eb tjera q\u00eb mund t\u00eb quhen ose jo qytetet.<\/p>\n<p>Duke folur mbi zhvillimet demografike, ai ka th\u00ebn\u00eb se gjendja demografike n\u00eb vendbanimeve n\u00eb Kosov\u00eb n\u00eb 10 vitet e fundit \u00ebsht\u00eb dramatike p\u00ebr shkak t\u00eb uljes s\u00eb lindshm\u00ebris\u00eb dhe largimit t\u00eb qytetar\u00ebve jasht\u00eb vendit.<\/p>\n<p>Edhe pse nuk ka t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb reja, pasi regjistrimi i fundit i popullsis\u00eb dhe ekonomive familjare \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb 2011, Islami tha se statistikat e ndryshme japin nj\u00eb gjendje dramatike demografike t\u00eb vendbanimeve t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cKurr\u00eb gjendje m\u00eb dramatike nuk kemi pasur. N\u00eb periudh\u00ebn 2010-2020 numri lindjeve zbret nga 33 mij\u00eb n\u00eb rreth 20 mij\u00eb me tendenca zvog\u00eblimi. Nj\u00eb vler\u00ebsim \u00ebsht\u00eb q\u00eb n\u00eb k\u00ebto 10 vjet rreth 300 mij\u00eb veta e kan\u00eb braktisur vendin, q\u00eb \u00ebsht\u00eb humbje e madhe p\u00ebr ekonomin\u00eb dhe shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb\u201d, deklaroi Islami, raporton Kallxo.com.<\/p>\n<p>Ai kujtoi fundin e drejtorit t\u00eb vitit 2014 dhe janarin e vitit 2015 kur sipas tij mbi 100 mij\u00eb persona braktis\u00ebn vendin.<\/p>\n<p>\u201cMe 10, 20, 30 autobus\u00eb i shihnim tek largoheshin dhe nuk dinte kush se \u00e7far\u00eb po ndodh\u00eb, nuk ka qen\u00eb n\u00eb pyetje faktori as ekonomik as social e as politike. Hulumtime q\u00eb un\u00eb i kam b\u00ebr\u00eb del se ishin matrapaz\u00ebt,\u00a0 trafikant\u00ebt, grupet e krimit t\u00eb organizuar q\u00eb nxit\u00ebn k\u00ebto ikje, por edhe mungesa e liberalizimit t\u00eb vizave, pasi ne d\u00ebmtuam vet\u00ebm, pasi m\u00eb 2016\/17, ne mund t\u00eb merrnim liberalizimin e vizave\u201d, tha Islami gjat\u00eb ligj\u00ebrat\u00ebs s\u00eb tij.<\/p>\n<p>Po ashtu sipas tij, gjendja pritet t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsohet me pak\u00ebsimin drastike t\u00eb nx\u00ebn\u00ebsve t\u00eb klasave t\u00eb para t\u00eb shkollave fillore, zvog\u00eblim t\u00eb popullsis\u00eb fertile dhe plakjes s\u00eb popullsis\u00eb.Gjat\u00eb ligj\u00ebrat\u00ebs \u201cVendbanimet e Kosov\u00ebs\u201d, akademiku Islami ka folur edhe p\u00ebr zhvillimin e vendbanimeve rurale dhe urbane n\u00eb Kosov\u00eb, sidomos pas daljes s\u00eb qytetar\u00ebve me pun\u00eb jasht\u00eb shtetit dhe problemet pas vitit 1981, kur tha se kan\u00eb filluar p\u00ebrplasjet dhe rezistenca ndaj Serbis\u00eb, e cila kishte synim t\u00eb zhb\u00ebnte autonomin\u00eb e Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb k\u00ebsaj ligj\u00ebrat\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb edhe prezantimi i vepr\u00ebs \u201cLeksikon i vendbanimeve t\u00eb Kosov\u00ebs\u201d i botuar n\u00eb tri v\u00ebllime nga Akademia e Shkencave dhe Arteve e Kosov\u00eb, m\u00eb bashkautor dhe redaktor akademikun Hivzi Islamin.<\/p>\n<p>Duke folur p\u00ebr realizmin e leksikonit, nj\u00eb prej autor\u00ebve, Arsim Ejupi, tha se sfid\u00eb ishte mbledhja e t\u00eb dh\u00ebnave p\u00ebr vendbanimet serbe, sidomos n\u00eb pjes\u00ebn veriore t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cU p\u00ebrballem me sfida p\u00ebr mbledhjen e t\u00eb dh\u00ebnave p\u00ebr vendbanime me popullsi serbe, dhe u detyruam t\u00eb p\u00ebrdoronim metoda alternative, t\u00eb dh\u00ebna nga administrata, studime t\u00eb vjetar, regjistra p\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar t\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebr ato vendbanime\u201d, tha Ejupi.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa, Valbon Bytyqi dha nj\u00eb pasqyre t\u00eb shkurt\u00ebr t\u00eb zhvillimit gjeohap\u00ebsinor t\u00eb qytetit t\u00eb Prishtin\u00ebs, q\u00eb dikur e p\u00ebrshkonin tre lumenj, t\u00eb cil\u00ebt filluan t\u00eb shteronin pas rritjes s\u00eb qytetit.<\/p>\n<p>\u201cNdodhet n\u00eb nj\u00eb pozicion t\u00eb p\u00ebrshtatsh\u00ebm dhe nj\u00eb pik\u00eb takimi i shum\u00eb rrug\u00ebve dhe burimeve ekonomike, sidomos pranis\u00eb s\u00eb ujit edhe pse Prishtina sot \u00ebsht\u00eb i vetmi kryeqytet evropian pa lum\u00eb, por q\u00eb dikur p\u00ebrshkohej nga tre lumenj\u201d, tha ai.<\/p>\n<p>Seminari Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr Gjuh\u00ebn, Let\u00ebrsin\u00eb dhe Kultur\u00ebs shqiptare ka nisur m\u00eb 14 gusht edicionin e 41-t\u00eb.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb k\u00ebtij edicioni jan\u00eb parapar\u00eb t\u00eb mbahen nj\u00eb s\u00ebr\u00eb ligj\u00ebratash, ligj\u00ebrim nga shkencat albanologjike e kurse t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb tri nivele p\u00ebr seminarist\u00ebt e huaj. \/<em><strong>CFM<\/strong><\/em>\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Akademiku Hivzi Islami ka mbajtur sot ligj\u00ebrat\u00ebn \u201cVendbanimet e Kosov\u00ebs\u201d, \u00a0t\u00eb cil\u00ebn e prezantoi n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Seminarit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr Gjuh\u00ebn, Let\u00ebrsin\u00eb dhe Kultur\u00ebn Shqiptare q\u00eb po mbahet n\u00eb Prishtin\u00eb. Pas nj\u00eb historiku t\u00eb shkurt\u00ebr t\u00eb zhvillimit t\u00eb demografike mij\u00ebravje\u00e7are n\u00eb aspektin global, akademiku Islami ka prezantuar nj\u00eb v\u00ebshtrim historik, politik e social t\u00eb vendbanimeve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":5879,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[123],"tags":[567,568,569],"class_list":["post-5878","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme","tag-demografia-e-kosoves","tag-hivzi-islami","tag-valbon-bytyqi"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/capital921.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5878","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/capital921.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/capital921.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/capital921.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/capital921.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5878"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/capital921.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5878\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5880,"href":"https:\/\/capital921.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5878\/revisions\/5880"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/capital921.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5879"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/capital921.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5878"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/capital921.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5878"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/capital921.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5878"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}